Wat is botulisme bij (water)vogels?

Wat is botulisme bij (water)vogels?

Het is weer de tijd van het jaar dat de opvang volstroomt met vogels met botulisme. Omdat we vaak vragen krijgen over wat botulisme is en of we de dieren nog kunnen helpen, delen we graag bij deze wat meer informatie.

Wat is botulisme nou eigenlijk en waarom komt dat vooral in deze tijd vaak voor?

Botulisme is een ziekte die veroorzaakt wordt door een gif dat geproduceerd wordt door bacteriën. Deze bacteriën groeien vooral goed in zuurstofloos water en daarom komt botulisme veel voor bij watervogels.

Bij hoge temperaturen (zoals de afgelopen periode) gaat het vaak snel mis: een vogel gaat dood met de bacterie in zijn lijf, insecten eten van het kadaver en leggen eieren. Deze larven bevatten hoge concentraties van het gif maar gaan hier zelf niet aan dood. De vogels die de larven weer op hun beurt opeten krijgen echter heel veel van het gif binnen en raken hierdoor ziek of gaan dood. En dan is er weer een kadaver en herhaalt dit hele proces zich heel snel. Het zijn hierdoor niet alleen watervogels die ziek worden: ook kraaien, kauwen ed die de larven eten krijgen botulisme.

Hoe herken je een vogel met botulisme?

Botulisme veroorzaakt verlamming: vogels kunnen niet meer vliegen, lopen of zwemmen. Vaak start het met verlamming van de poten en de nek. Vogels kunnen hun kop niet meer omhoog houden en verdrinken als zij in het water zitten. Daarna tast botulisme de ademhalingsspieren aan, dus ook een vogel aan land sterft dan uiteindelijk.

Is een vogel met botulisme te genezen?

Ja, als een vogel op tijd naar een opvang wordt gebracht dan kunnen wij nog veel voor ze doen. Er is geen medicijn tegen botulisme, maar wij hebben wel een behandeling waarbij we vooral het gif uit het lichaam ‘spoelen’. We geven de vogel dan elke 2 uur vocht met een slangetje (in verband met verslikkingsgevaar) en zetten hem een paar keer per dag in bad (klein laagje zodat ze niet verdrinken). In bad kunnen ze namelijk makkelijker ontspannen en hun poep laten gaan. Op die manier spoelen ze dus door en raken ze het gif kwijt uit hun lijf.

We zetten ze ook vaak op een zachte doek waarbij we de kop zoveel mogelijk ondersteunen. We noemen dat de burrito-methode: de vogel wordt als een burrito ingerold zodat hij zichzelf niet kan bezeren en hij zo stevig mogelijk zit.

 botulisme bij vogels

Wat te doen als je een vogel vindt met botulisme?

  • Breng de vogel zo snel mogelijk naar ons (of onze collega’s): hoe eerder we de vogel kunnen behandelen, hoe groter de kans dat het dier het overleeft.
  • Bel de dierenambulance als je de vogel niet zelf kunt vangen/brengen.
  • Geef de vogel geen eten of drinken!
  • Was je handen goed als je de vogel hebt aangeraakt. In principe is deze bacterie niet gevaarlijk voor mensen, maar neem het zekere voor het onzekere.
  • Bel de Gemeente als je dode vogels of vissen in het water ziet drijven: deze kadavers zorgen voor verdere uitbraak van botulisme en het is de taak van de Gemeente om de kadavers z.s.m. te (laten) verwijderen!

Laat een reactie achter

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.